Korea: balans między energią odnawialną a funkcjonowaniem istniejących elektrowni

<!--img--> 

Korea ma na celu wzrostu udziału energii odnawialnej w produkcji energii elektrycznej do 2030 roku do 40 proc., przyspieszając przejście w kierunku neutralności węglowej oraz umacniając bezpieczeństwo energetyczne. Jednak w tym procesie nadal brakuje odpowiedniej uwagi na istniejące instalacje wykorzystujące węgiel, gaz oraz energię jądrową. Należy zrozumieć, że rozszerzanie produkcji energii odnawialnej nie oznacza automatycznie likwidacji istniejących źródeł energii. Faktycznie obecna struktura energetyczna kraju charakteryzuje się złożonością i wieloźródłowością, co stanowi kluczowy element, który musi zostać uwzględniony przy zapewnieniu zrównoważonego przejścia energetycznego. Niniejszy artykuł skupia się na podejściu, które łączy rozwój energii odnawialnej z zachowaniem działania istniejących instalacji produkujących prąd, przedstawiając konkretne strategie i przykłady zrealizowane w procesie przejścia energetycznego na terenie Korei.

1. Postęp i ograniczenia rozwoju energii odnawialnej

Rząd ogłosił plan na rozwój energii odnawialnych, który ma doprowadzić do wzrostu mocy wytwórczej tej energii do około 76 GW do 2030 roku. Obecnie szybko rozwijają się instalacje fotowoltaiczne i wiatrowe. W szczególności panele słoneczne są instalowane na całym terenie kraju, głównie w pobliżu pól uprawnych i zdegradowanych torów kolejowych, a wiatraki morskie są budowane wzdłuż wybrzeży Morza Wschodniego i Zachodniego. Te osiągnięcia przyczyniają się do demokratyzacji energetyki oraz realizacji celów ograniczenia emisji węgla.

Jednak rozwój energii odnawialnej napotyka nadal istotne ograniczenia. Po pierwsze, energia słoneczna i wiatrowa są zależne od warunków pogodowych, co powoduje niestabilność produkcji – jej poziom zmienia się w zależności od natężenia promieniowania słonecznego lub prędkości wiatru. Oznacza to wyzwanie dla stabilności sieci elektroenergetycznej oraz zdolności do odpowiedzi na zmienne zapotrzebowanie. Po drugie, budowa dużych elektrowni może prowadzić do konfliktów związanego z użytkowaniem gruntów lub sprzeciwu społecznego. Na przykład w niektórych regionach brzmią obawy o spadek produktywności rolniczej spowodowany instalacją paneli słonecznych. Te problemy powolnie hamują tempo rozwoju energii odnawialnej.

2. Ponowne zdefiniowanie roli istniejących instalacji energetycznych

W tej sytuacji tradycyjne źródła energii – węgiel, gaz i elektrownie jądrowe – często postrzegane są wyłącznie jako źródła emisji węgla. Jednak jeśli przejście energetyczne będzie prowadzone wyłącznie jako szybki, absolutny cel, może ono zagrozić stabilności dostaw energii i konkurencyjności przemysłu. Z uwagi na złożoną sytuację geopolityczną na Półwyspie Koreańskim oraz wysoką zależność od importu surowców energetycznych, Korea musi realizować realistyczny przejście bez nadmiernego zaangażowania w biopaliwa lub wodór.

Na przykład, brak zasobów kobaltu i litu w Korei utrudnia rozwój baterii do pojazdów elektrycznych i systemów magazynowania energii. Dlatego nie jest możliwe zapewnienie stabilności dostaw energii wyłącznie za pomocą technologii wodorowych lub opartych na bateriach. W tej sytuacji jednym z możliwych rozwiązań może być hybrydowy model wykorzystujący istniejące elektrownie węglowe – ich częściowa modernizacja lub przejście na spalanie gazu. Jest to strategia pośrednia, która wykorzystuje istniejącą infrastrukturę i jednocześnie zmniejsza emisję CO₂.

Na przykład w części elektrowni węglowych w Yeongcheon (Północna Gyeongsang) testuje się techniki zastępowania paliwa. Dzięki temu można wykorzystywać istniejące instalacje, zmniejszać emisję węgla i elastycznie reagować na zmiany zapotrzebowania. Ten podejście odzwierciedla koncepcję „przejścia pokoleniowego” zamiast „pełnego wycofania”. Ponadto, choć prawo i polityka mogą utrudniać przedłużenie eksploatacji istniejących elektrowni, konieczne jest podejście ostrożne z punktu widzenia warunków środowiskowych i ekonomicznych.

3. Elastyczność systemu elektroenergetycznego i rozwój technologii magazynowania energii

Kluczem do rozwoju energii odnawialnej nie jest jedynie wzrost produkcji, ale również zapewnienie wiarygodnego dostarczania energii – tzw. „integracja sieci”. Do tego potrzebne są rozwój systemów magazynowania energii (ESS) oraz technologii inteligentnych sieci elektroenergetycznych. Obecnie Korea wykorzystuje systemy ESS oparte na bateriach litowo-jonowych do regulacji szczytów zapotrzebowania, a w niektórych regionach działa szybka reakcja zasilania oparta na bateriach.

Dodatkowo, mimo że elektrownie jądrowe różnią się charakterem od energii odnawialnej, nadal mogą pełnić ważną rolę jako źródła o dużej mocy i niskiej emisji węgla. W niektórych rejonach elektrowni jądrowych wprowadza się systemy konwertera współpracujące z inteligentnymi sieciami, aby badać możliwość wykorzystania nadmiarowej energii. W szczególności Korea planuje stopniowe ograniczenie produkcji z węgla po 2030 roku, jednocześnie dbając o stabilne działanie istniejących elektrowni jądrowych w celu ograniczenia emisji CO₂. To oznacza, że nie należy jednostronnie postulować zamykania elektrowni jądrowych, lecz rozważać ich dalsze działanie z naciskiem na bezpieczeństwo i przejrzystość.

4. Harmonizacja polityki i rynku

Taki złożony podejście wymaga solidnej podpory politycznej. Obecnie rząd Koreański ogłosił „plan przejścia energetycznego”, jednak jego skierowanie wyłącznie na energię odnawialną ogranicza jego zrównoważony rozwój. Dlatego rząd rozważa złagodzenie regulacji dotyczących przedłużenia żywotności elektrowni oraz ich przekształcenia. Na przykład, od 2030 roku możliwe będzie przedłużenie eksploatacji niektórych elektrowni węglowych, jeśli spełniają one nowe standardy środowiskowe.

Ponadto, aby zapewnić konkurencyjną współobecność energii odnawialnej i istniejących źródeł, konieczne jest wykorzystanie mechanizmów rynkowych. Zamiast jedynie obniżać cenę energii odnawialnej technologicznie, lepiej byłoby wprowadzić cenę emisji CO₂ dla istniejących źródeł – co zwiększy atrakcyjność energii odnawialnej. Może to być osiągnięte poprzez system opodatkowania węgla lub handlu uprawnieniami do emisji.

W końcu, przejście energetyczne w Korei nie powinno być rozumiane jako konflikt „energia odnawialna vs istniejące źródła”, lecz jako strategia zrównoważonej integracji obu. Takie podejście skupia się na zrównoważonej, długoterminowej przetrwalności – nie tylko na krótkich celach. Rząd, sektor prywatny i instytuty badawcze muszą współpracować, by odnowić istniejącą infrastrukturę i połączyć ją z nowymi technologiami – w kierunku „przejścia energetycznego 2.0”.

Na koniec, przejście energetyczne nie jest jedynie wymianą technologii – wymaga kompleksowej zmiany struktur prawnych, ekonomicznych i społecznych.

<!--enr--> ## Porównanie w jednym spojrzeniu

Często zadawane pytania (FAQ)

O1. Cel rozwoju energii odnawialnej w Korei to wzrost jej udziału do 40% w produkcji energii elektrycznej do 2030 roku, ale jak wygląda rzeczywista sytuacja realizacji tego celu? Rząd ogłosił plan, według którego do 2030 roku produkcja energii odnawialnej ma wzrosnąć do około 76 GW. W całej Korei prowadzone są prace nad instalacją paneli słonecznych i turbin wiatrowych. W szczególności rozwijane są nowe projekty wiatrów morskich wzdłuż wybrzeży Morza Wschodniego i Zachodniego, a na terenach rolnych oraz w pobliżu zlikwidowanych linii kolejowych budowane są liczne elektrownie słoneczne.

O2. Jak rozwiązywane są problemy związane z bezpieczeństwem dostaw energii w związku ze wzrostem udziału energii odnawialnej? Aby zrekompensować zmienność produkcji energii odnawialnej, wprowadza się systemy magazynowania energii (ESS), technologie inteligentnej sieci elektroenergetycznej oraz hybrydowe metody działania istniejących elektrowni (np. przejście z węgla na inne paliwo). Dzięki temu możliwe jest elastyczne reagowanie na zmiany zapotrzebowania na energię.

O3. Czy istniejące elektrownie węglowe i gazowe muszą zostać całkowicie wycofane wraz z rozwojem energii odnawialnej? Nie. Istniejące elektrownie mogą być nie tylko wycofane, ale także modernizowane lub przebudowane na inne paliwo w celu zmniejszenia emisji CO₂ oraz wspierania stabilności sieci elektroenergetycznej. Na przykład w niektórych elektrowniach węglowych w mieście Yeongcheon (Prowincja Gyeongsang Północna) testuje się technologie zastępowania paliwa, a także prowadzona jest strategia „przejścia pokoleniowego” polegająca na wykorzystaniu istniejącej infrastruktury.

O4. Czy energia jądrowa może nadal odgrywać istotną rolę w procesie przejścia energetycznego na Korei? Tak. Energia jądrowa jako źródło o dużej mocy i niskich emisjach węgla nadal może przyczyniać się do ograniczania emisji CO₂. W niektórych rejonach elektrowni jądrowych testuje się systemy konwertera łączone z inteligentną siecią, aby ocenić możliwość wykorzystania nadmiarowej energii. Do 2030 roku i później konieczne będzie zapewnienie bezpiecznego, przejrzystego i stabilnego działania tych elektrowni.